The Mobility Shift: auto wordt verdienmodel

15 november 2018

Mobiliteit gaat volledig op de schop. In plaats van eigen autobezit gaan mensen samen hun eigen auto assembleren voor gezamenlijk gebruik, voorspelt blockchain specialist Vince Meens, een van de sprekers tijdens The Mobility Shift, een event dat RAI Vereniging ter gelegenheid van het 125-jarig jubileum organiseerde.

The Mobility Shift

Tijdens ‘The Mobility Shift’ schetsten gastsprekers Leon Verver van de Nationale Politie, Rogier Havelaar van PostNL, Nicole Stofberg van de UvA, Daan Kersten van Additive Industries én Vince Meens een toekomstbeeld van mobiliteit, waarbij kunstmatige intelligentie, big data, connectiviteit, autodelen, 3D printing en autonoom rijden de boventoon voeren.

Big Data

Niet alleen in de wereld van de mobiliteit speelt 'Big Data' een steeds grotere rol, maar ook in het bevorderen van verkeersveiligheid en bestrijden van criminaliteit. Het voortdurende kat-en-muis-'spel' met kwaadwillenden krijgt een nieuwe dimensie met het beschikbaar komen van steeds grotere informatiestromen en kunstmatige intelligentie. Denk aan het op afstand volgen van voertuigen of zelfs het overnemen van voertuigsystemen. Zo vertelde Leon Verver, commissaris bij de Nationale Politie en directielid van de Stichting Dutch institute for Technology, Safety & Security.

Mobotiq ‘pod’

Auto’s krijgen volgens Vince Meens een zelfstandige entiteit, met een eigen rekening op de blockchain, waarin mensen kunnen investeren en een aandeel kunnen verwerven. Geen toekomstmuziek, want binnenkort gaat de testfase met de eerste elektrische, zelfrijdende ‘pods’, die conform dit concept zijn ontwikkeld, in Heerlen van start.

Mobotiq, het bedrijf waar Meens co-founder van is, heeft inmiddels een zelfrijdend, elektrisch drie- of vierwielig wagentje ontwikkeld dat on-demand via een app op de smartphone is te bestellen en te activeren. Meens verwacht dat steden voor het huren van deze ‘pod’ ‘mobiliteitsmunten’ zullen gaan invoeren. Het is de bedoeling om de eerste prototypes van dit 60 cm brede voertuig met een modulaire opbouw binnenkort in Heerlen te gaan vervaardigen en op een ‘dedicated’ stuk asfalt – de leisure lane – te testen.

Het businessmodel van deze pod is volgens Meens selfsupporting middels investeringen op basis van opensourcesoftware, waarin de modellen en de wijze van assemblage exact staan beschreven. En een eigen bankrekening op de blockchain maakt van de pod een zelfstandige businessunit. De onderneming heeft de ambitie om tijdens de Olympische Spelen in Parijs in 2024 ongeveer 10.000 pods in de Franse hoofdstad in gebruik te hebben genomen.

Autodelen

Centrale vraag tijdens het betoog van Nicole Stofberg van de Universiteit van Amsterdam was: wat drijft de deeleconomie en hoe krijgen we mensen in een deelauto? Stofberg, die als promovendus een aantal onderzoeken deed over deelauto’s en autonoom rijden, liet weten dat hier onder andere uit naar voren kwam dat carsharing leidt tot 18 procent minder auto’s op de weg en dat mensen die delen in 30 procent van de gevallen hun (tweede) auto de deur uit doen. Vaak wordt gesteld dat autodelen het nieuwe Netflix is.

Schaarste en angst

Toch snijdt deze vergelijking volgens haar geen hout. Het is niet aannemelijk dat iedereen zo gemakkelijk afstand zal doen van de auto als dat we deden met de cd-collectie toen Spotify op de markt verscheen. Er is namelijk een fundamenteel verschil tussen diensten voor (auto)mobiliteit en streamingdiensten, zoals die voor muziek en films: auto-consumptie wordt gekarakteriseerd door ‘schaarste’ en streamingdiensten niet. Stofberg: ‘Nederland telt op dit moment 41.000 autodelers en Netflix heeft 5 miljoen gebruikers. Bovendien zijn mensen terughoudend om hun auto te verhuren uit angst voor schade.’ Haar oplossing luidde: zet (private)leaseauto’s in voor autodelen en maak een Facebook voor autodelen, zodat je weet wie de auto huurt (buren, vrienden of bekenden).

Zero emissie (stads)logistiek

Rogier Havelaar, directeur Stadslogistiek bij PostNL, nam de congresgangers in rap tempo mee in de snel veranderende wereld van de fijnmazige (stads)logistiek. PostNL is ook nauw betrokken bij het convenant Zero Emissie Stadslogistiek, waarvan het streven is om in 2025 in 25 steden de logistiek volledig emissievrij te laten zijn. Mooie heldere getallen, maar er is nog wel een hele weg te gaan voor dit een feit is. In zijn bevlogen presentatie begon Havelaar met het definiëren van wat nou eigenlijk een stad is, boeiend en leerzaam.

3D printen in serieproductie

Daan Kersten, CEO van het Eindhovense bedrijf Additive Industries, voorspelde een grote toekomst voor 3D printen binnen de mobiliteitsindustrie. De onderneming is tot nu toe de enige die voor serieproductie een machine heeft ontwikkeld. ‘Daarmee halen we een veel grotere output, verlagen we de kosten per geprint product en garanderen we de reproduceerbaarheid. Voor prototyping is dat niet zo interessant, maar voor serieproductie is het cruciaal. 3D printtechniek zorgt voor een grotere flexibiliteit in het productieproces en leidt tot kostenreductie.’

Printen raketmotoren

Bovendien is de nauwkeurigheid extreem groot en 3D printtechniek maakt het mogelijk om complexe componenten in een unit in één keer en dus zonder lasnaden te printen. Dat vergroot uiteindelijk de bedrijfszekerheid. Als bewijs voerde hij aan dat de machines van Additive Industries complete raketmotoren printen. ‘Maar’, besloot Kersten, ‘3D printen biedt ook interessante mogelijkheden om de verkeersstromen te reduceren. ‘Ons streven is om het logistieke traject dat nodig is om onderdelen bij de eindgebruiker te krijgen grotendeels digitaal af te leggen. Dat kan door er voor te zorgen dat straks in iedere garage een 3D printer aanwezig is.’