Onderzoek impact autonoom rijden op stedelijke ontwikkeling

17 juni 2019

In welke mate kunnen zelfrijdende auto’s bijdragen aan aantrekkelijke en duurzame steden? Dit zou wegen immers veiliger of efficiënter kunnen maken en een oplossing bieden voor stedelijke mobiliteitsproblemen.

Tegelijkertijd kunnen minder files er voor zorgen dat mensen verder van hun werk of familie gaan wonen, hetgeen juist tot meer reizigerskilometers leidt. Vanuit die visie ontstaan twee toekomstbeelden: aantrekkelijke groene steden waar zelfrijdende auto’s het verkeer efficiënt afwikkelen en een situatie van ontstedelijking met overal auto’s. Maar welk beeld klopt met de werkelijkheid?

Volgens Martijn Hollestelle, die de effecten van zelfrijdende auto’s op de stedelijke ontwikkeling in kaart bracht, is de toekomstige impact van zelfrijdende auto’s op de stad nog erg ongewis, stelt hij in het magazine GO!Mobility.

‘Ze kunnen, afhankelijk van het gekozen scenario, een belangrijke bijdrage leveren aan de stedelijke mobiliteitsproblemen. Veel hangt af van het gehanteerde scenario. Als de studie een ding duidelijk maakt dan is het wel dat de uitdagingen voor het stedelijke netwerk niet moeten worden onderschat. Hoogwaardig openbaar vervoer en de fiets zullen, wat de uiteindelijke effecten van autonoom rijden ook zullen zijn, een belangrijke en onmisbare schakel blijven in de stedelijke mobiliteit.’

Gouden RAI Wiel Studentenprijs

Hollestelle studeerde Stedenbouwkunde en Transport en Planning aan de TU Delft en ontving voor zijn onderzoek tijdens het RAI Mobiliteitsdiner de Gouden RAI Wiel Studentenprijs. Met deze prijs wil RAI Vereniging studenten van universiteiten en hogescholen uitdagen om innovatieve oplossingen voor de hedendaagse mobiliteitsvraagstukken aan te reiken.

Vier scenario’s

Het onderzoek is gebaseerd op een viertal scenario’s. Scenario 1 gaat uit van uitsluitend gedeelde zelfrijdende auto’s, die zich als een soort deeltaxi’s door het verkeer bewegen en die alle OV vervangen. In scenario 2 rijden alleen volledig autonome auto’s die in privébezit zijn. De ruimtelijke kwaliteitswinst in hoog stedelijk gebied is hier relatief groter dan in andere scenario’s, waardoor er een grotere voorkeur ontstaat om in de stad te gaan wonen. In 3 zijn alleen zelfrijdende auto’s op de snelweg toegestaan en 4 baseert zich op autonoom rijden zonder dat dit capaciteitsvoordelen oplevert.

Kansen zelfrijden

Samenvattend stelt hij vast dat scenario’s met zelfrijdende auto’s in een aantal gevallen voordelen kunnen opleveren vergeleken met de situatie waarbij dat niet het geval is. De studie laat zien dat in het scenario waar alle auto’s volledig autonoom rijden, maar in privébezit zijn, de aantrekkelijkheid in hoogstedelijke gebieden en omliggende wijken verbetert doordat de ruimtelijke kwaliteit significant toeneemt. Dit compenseert de groeiende congestie op het stedelijke wegennet. In het scenario waarbij geen sprake is van capaciteitsvoordelen vindt juist een tegenovergestelde ontwikkeling plaats.

Het advies van Hollestelle aan beleidsmakers is daarom dat het beslist de moeite waard is om de kansen van zelfrijden te omarmen. ‘Zeker waar het gaat om veiligheid en ruimtelijke kwaliteit. Een zelfrijdende auto blijft echter een voertuig met de daarbij behorende problematiek. De oplossingsrichtingen die nu worden verkend met OV en fiets blijven daarom naar mijn mening niet minder relevant.’