Emissieloos Amsterdam vooralsnog vooral stip aan de horizon

17 mei 2019

RAI Vereniging was één van de genodigden voor een werklunch bij de Amsterdamse wethouder Sharon Dijksma op 15 mei jl., met als thema ‘het leefbaar en toegankelijk houden van de groeiende stad en regio’. Welke richting de wethouder uit denkt was vooraf al wel duidelijk: de uitnodiging vermeldde namelijk dat de plannen uiteindelijk worden vastgelegd in de agenda Amsterdam Autoluw.

Kort na ontvangst van de uitnodiging publiceerde dezelfde wethouder haar Actieplan Luchtkwaliteit, met daarin het voornemen om vanaf 2030 alleen nog emissieloze auto’s tot de stad toe te laten, en stadsdistributie zelfs in 2025 al volledig emissieloos te laten zijn. Dit leidde tot veel ophef en media-aandacht, en ook tijdens de werklunch werd dit feitelijk het thema.

Autoluw betekent expliciet niet autoloos, zo benadrukte de wethouder aan de aanwezigen. En de soep van 2030 wordt volgens haar ook niet zo heet gegeten als opgediend. ‘De stip op de horizon’ die zij plaatst voor emissieloos vervoer is volgens haar vooral bedoeld om bedrijven en personen klaar te stomen voor de nieuwe wereld en hen nu duidelijk te maken in welke richting iedereen moet bewegen. Zonder ambitie komen we nergens, zo is haar overtuiging.

Drie organisaties kregen bij aanvang van de bijeenkomst de gelegenheid tot een pitch: ANWB, Albert Heijn en Green Business Club Amsterdam Zuidas.

Realisme in discussie

Vooral Albert Heijn wist door het delen van haar praktijkervaringen wat meer realisme in de discussie te brengen. Duidelijk werd dat elektrische en hybride trucks voorlopig echt nog niet op grote schaal beschikbaar zijn en dat 2025 misschien wel érg ambitieus is.

De Green Deal ZES bevat niet voor niets randvoorwaarden waaronder beschikbaarheid, al lijkt Dijksma dat vergeten. Dat Albert Heijn zelf al voertuigen heeft laten ombouwen om haar eigen duurzaamheidsambities te kunnen waarmaken onderstreept dat beschikbaarheid van voldoende voertuigen op die termijn een serieus punt van zorg is. Voor AH en andere grotere ondernemingen is het haalbaar, maar voor mkb’ers zal overstappen op emissieloos vervoer vaak een veel lastiger te nemen stap zijn, vooral wanneer die zijn gevestigd buiten Amsterdam.

Geruststelling

Dijksma stelde de aanwezigen gerust dat zij echt de mkb’er of zzp’er die met een niet-emissieloze bestelwagen de stad in wil per 2025 de deur wijst en dat zij bedrijven en bewoners gaat helpen met subsidies. Hoe zij die precies gaat vormgeven en wie daarvoor in aanmerking zou komen (ook ondernemers en werknemers van buiten Amsterdam?) wordt nog onderzocht. Ook erkende Dijksma dat het gaat om emissieloos vervoer, en dat niet alleen volledig elektrisch vervoer daaraan kan voldoen, maar ook waterstof en bijvoorbeeld hybride voertuigen worden toegelaten (het Actieplan Schone Lucht suggereert iets anders). Voor nog niet-bestaande emissieloze alternatieven is eveneens plaats in Amsterdam.

Opladen van elektrische voertuigen staat als uitdaging op het netvlies van de wethouder, en ook de OV partijen hadden hierover de nodige opmerkingen. Bussen opladen vergt wel iets van het netwerk en van het aantal laadpalen. Er is in Amsterdam wel veel vertrouwen dat dit tijdig opgelost zal worden, en dat autobatterijen ook energie kunnen gaan terugleveren aan huishoudens.

Opvallend was verder de nadruk die Dijksma legt op de belangrijke rol van de e-bike in de stad, vooral voor woon-werkverkeer met een reisafstand tot zo’n 10 a 12 kilometer. Over elektrische steps en andere nieuwe innovatieve voertuigen bleek Dijksma nog behoorlijk terughoudend vanwege de ervaringen met de Stint, maar ze liet tegelijkertijd weten dat nieuwe voertuigen met goedkeuring natuurlijk gewoon toegelaten moeten worden tot de stad. Best tegenstrijdig met het voornemen om alle -eveneens goedgekeurde- voertuigen met enige emissie buiten de deur te houden.

Nieuwe concepten

Over deelconcepten is Dijksma op zichzelf behoorlijk positief, hoewel ze verrommeling zoals eerder met deelfietsen zeker wil voorkomen. In steden als Brussel struikelen mensen over de deelsteps en Amsterdam zit daarop niet te wachten. Scooters, speed pedelecs (en motoren) kwamen in het hele verhaal niet voor, zelfs niet als onderdeel van MaaS-concepten. RAI Vereniging ziet die voertuigen graag toegevoegd. Tot slot ziet Dijksma hubs als belangrijke schakel in de mobiliteitsketen van en naar de stad. Locaties waar alle vervoersstromen, ook voor goederen, samenkomen. De huidige P+R locaties kunnen soms tot hubs worden omgevormd. Zij wil P+R een andere naam geven, en de gemeente Amsterdam schrijft hiervoor een prijsvraag uit.

In haar afronding sprak wethouder Dijksma haar grote waardering uit voor de inbreng van de aanwezigen en kondigde zij aan dit gezelschap in stand te willen laten voor vervolgoverleg over de mobiliteitsplannen van Amsterdam. Het lijkt zeer verstandig om van dit aanbod gebruik te maken, al bestaat dan wel het risico dat achteraf wordt gezegd ‘in overleg met de branche’ terwijl kritiek en suggesties misschien wel worden genegeerd.


Contactpersoon
Miranda Maasman
Miranda Maasman
Public Affairs adviseur
+31 20 504 4949