Data uit voertuigen: wie kan er bij en wie doet er wat mee?

8 februari 2019

In oktober en november van 2018 voerde de ANWB een ledenpeiling onder 10.500 panelleden uit over data uit voertuigen, als vervolg is op eerdere onderzoeken van de FIA en ADAC in resp. 2015 en 2016.

Vorige week heeft de ANWB de resultaten van deze ledenpeiling gepubliceerd. De kernvragen bij dit meest recente onderzoek waren ook nu weer: welke data verzamelt het voertuig, waar gaan deze heen, wie doet er wat mee en in welke mate is de consument hier bij betrokken. De belangrijkste conclusie is dat de ANWB zich zorgen maakt over de privacy van de consument en aandringt op nadere regelgeving.

Opmerkelijk gegeven is daarbij, dat de ANWB zelf een partij is die door middel van aftermarket-systemen (“dongle”) data uit voertuigen verzamelt voor commerciële diensten richting de consument door onder andere hun Wegenwacht.

Hoewel de ANWB dus de voordelen voor de consument van data uit voertuigen inziet, signaleert zij ook risico’s, zoals: verplicht onderhoud op adressen die geselecteerd zijn door de fabrikant, hacken van systemen en data en doorspelen van (persoons-)data naar derden.

Het onderzoek van 2015 richtte zich vooral op de veronderstelde exclusieve positie van de fabrikant ten aanzien van voertuigdata. Het terrein van onderzoek van 2018 is breder en betreft ook aftermarket systemen van derden, die data uit voertuigen verzamelen.

Kern van de zorg van de ANWB is echter in beide gevallen grotendeels het zelfde: de consument weet volgens de ANWB onvoldoende om welke data het gaat en wie er wat mee doet en hoe het met de privacy staat. Volgens de ANWB roept nu 84% van de respondenten om nadere regelgeving omtrent toegang tot data uit voertuigen en privacy. Het merendeel van hen meent dat dit op Europees niveau moet worden geregeld.

Het vraagstuk van “data uit voertuigen; wie kan er bij en wie doet er wat mee?”, speelt al geruime tijd tussen de OEM’s en derde partijen die toegang tot voertuigdata willen hebben.

Extended Vehicle

Om enerzijds de belangen van OEM’s op gebied van voertuigdata veilig te stellen en anderzijds zaken als privacy en security goed te regelen, heeft ACEA al enige tijd geleden het zgn. “Extended Vehicle”-concept voor haar leden ontwikkeld. Dit concept wordt inmiddels door een aantal OEM’s gehanteerd. Kern ervan is dat voertuigdata in eerste instantie ter beschikking komen van de betreffende OEM, die vervolgens derde partijen, onder voorwaarden, beschikking geeft over (delen van) voertuigdata.

Europese discussie loopt

Op dit moment vindt op Europees niveau nog volop discussie plaats tussen OEM’s en deze derde partijen over met name de voorwaarden voor toegang tot voertuigdata; onder meer binnen de “Data Task Force” (DTF). Met oog op deze lopende discussie binnen de DTF, ziet de Europese Commissie vooralsnog geen aanleiding tot nadere regelgeving en wacht eerst het verloop van deze discussie af.

Nationaal onderzoek Ecorys

Tegelijkertijd is in december 2018, in opdracht  van de Nederlandse ministeries van IenW en EZK, door onderzoekbureau Ecorys een onderzoek gestart naar het vraagstuk van data uit voertuigen. Hoewel de nadruk daarbij ligt op (mogelijke beperkingen van) mededinging, zal daarbij ook aandacht worden geschonken aan privacy. Zowel onze secties Personenauto’s en Lichte Bedrijfswagens als RAI Aftermarket maken deel uit van de Begeleidingscommissie van dit onderzoek. Maar ook de ANWB. De resultaten hiervan worden in de loop van maart/april van dit jaar verwacht.

De sectie Personenauto’s en Lichte bedrijfswagens volgt de lijn van ACEA en houdt nauwgezet voeling met de Europese discussie in de DTF. Daarnaast wacht zij de resultaten van het onderzoek van Ecorys af, alvorens een nader standpunt terzake in te nemen.

Meer informatie: Leo Bingen, beleidsadviseur smart mobility