Hoge Raad hakt knoop door over slapend dienstverband

27 november 2019

Werkgevers mogen een werknemer niet tegen diens zin in dienst houden, omdat ze aanhikken tegen de verschuldigde transitievergoeding of deze niet kunnen betalen. Dat vloeit voort uit het arrest van de Hoge Raad van 8 november 2019 over een 'slapend dienstverband'.

De hoogste rechter volgt hiermee het advies van de advocaat-generaal uit september 2019 op. In deze zaak was werknemer langdurig ziek, maar zou werknemer binnenkort ook de pensioengerechtigde leeftijd bereiken. De werkgever wilde wachten met beëindigen van de arbeidsovereenkomst totdat werknemer de pensioengerechtigde leeftijd had bereikt, zodat de werkgever dan geen transitievergoeding hoefde te betalen. Om dit te voorkomen, heeft de werknemer aan de werkgever een aantal malen verzocht de arbeidsovereenkomst te beëindigen, maar de werkgever weigerde dit steeds, waarop de werknemer uiteindelijk naar de rechter stapte. 

Sommige werkgevers vinden het onrechtvaardig dat ze twee jaar lang loon moeten doorbetalen aan langdurig zieke werknemers en daarna ook nog eens een transitievergoeding moeten betalen. Dienstverbanden werden daarom in de praktijk soms slapend gehouden. Het “slapend” houden van een dienstverband houdt in dat een werkgever een arbeidsongeschikte werknemer na twee jaar arbeidsongeschiktheid – onbetaald - in dienst houdt. Door het dienstverband niet te beëindigen, hoeft de werkgever geen transitievergoeding te betalen.

Goed werkgeverschap

De laatste jaren is veelvuldig geprocedeerd over de vraag of slapende dienstverbanden wel of niet strijdig is met goed werkgeverschap. Lagere rechters gaven uiteenlopende antwoorden op die rechtsvraag. De ene rechter oordeelde dat een slapend dienstverband wel onder omstandigheden is toegestaan (een voorbeeld hiervan publiceerden wij in onze nieuwsbrief, terwijl andere rechters oordeelden dat een slapend dienstverband niet is toegestaan en strijdig is met goed werkgeverschap.

De Hoge Raad heeft nu geoordeeld dat een werkgever op grond van goed werkgeverschap gehouden is in te stemmen met een voorstel van de werknemer na twee jaar arbeidsongeschiktheid tot beëindiging van de arbeidsovereenkomst met wederzijds goedvinden, en onder toekenning van een vergoeding aan de werknemer ter hoogte van de wettelijke transitievergoeding. Volgens de Hoge Raad is inmiddels namelijk per wet geregeld dat het UWV werkgevers met terugwerkende kracht compenseert voor betaling van de transitievergoeding bij langdurig ziekte. Bovendien is duidelijk dat de wetgever helemaal af wil van de slapende dienstverbanden, aldus de Hoge Raad.

Als een arbeidsongeschikte werknemer na twee jaar arbeidsongeschiktheid vraagt om een slapend dienstverband te beëindigen, dient de werkgever dus de arbeidsovereenkomst te beëindigen, met daarbij de verplichting de wettelijke transitievergoeding te betalen. Alleen bij gerechtvaardigde belangen om de arbeidsongeschikte werknemer toch in dienst te houden, bijvoorbeeld als er een reëel uitzicht is op re-integratie, mag de werkgever van de norm afwijken en de werknemer in dienst houden. Zo’n belang kan niet gelegen zijn in de omstandigheid dat de werknemer op het moment dat hij zijn beëindigingsvoorstel doet, de pensioengerechtigde leeftijd bijna heeft bereikt, aldus de Hoge Raad.

Wat nu als de werkgever de transitievergoeding niet kan betalen? De Hoge Raad oordeelde hierover als volgt. De Wet Compensatie Transitievergoeding treedt in werking op 1 april 2020. De werkgever zal dus de transitievergoeding voor de werknemer moeten voorfinancieren totdat de Wet Compensatie Transitievergoeding in werking is getreden. Als de werkgever aannemelijk maakt dat die voorfinanciering leidt tot ernstige financiële problemen, kan de rechter beslissen dat betaling aan de werknemer in termijnen plaatsvindt of wordt opgeschort tot na 1 april 2020. Vanaf 1 april 2020 geldt echter ingevolge art. 2 Regeling compensatie transitievergoeding dat voor een aanvraag op grond van de Wet compensatie transitievergoeding vereist is dat de volledige transitievergoeding aan de werknemer is voldaan, hetgeen de werkgever verplicht tot voorfinanciering.

Conclusie

Gezien bovengenoemde uitspraak, doet u er goed aan om alle slapende dienstverbanden te beëindigen. Mocht u hierover vragen hebben, dan kunt u contact opnemen met onze juridische helpdesk of op 088 50 11 030.

Bron: ECLI:NL:HR:2019:1734