Wetsvoorstel voor registratie- en kentekenplicht landbouwvoertuigen

23 april 2019

Het ministerie van IenW heeft een herzien wetsvoorstel opgesteld voor de registratie- en kentekenplaatplicht voor landbouwvoertuigen om de verplichte APK op snelle landbouwtractoren en de eerder aangenomen moties voor de snelheidsverhoging en de centrale ontheffingverlening voor langzaamrijdende voertuigen te kunnen uitvoeren.

De Raad van State heeft inmiddels advies uitgebracht; het voorstel gaat nu naar de Tweede Kamer (en daarna naar de Eerste Kamer): IenW hoopt op snelle behandeling en op snelle inwerkingtreding.

Het wetsvoorstel en vooral de tekst van de Memorie van Toelichting (waarin uitgelegd wordt wie, wat, hoe en wanneer) laten zich zeer lastig lezen. Mede door het veelvuldig door elkaar gebruiken van termen als ‘registratiesysteem’ en ‘kentekening’, en het ontbreken van een handzaam schema of overzicht.

Het wetsvoorstel houdt op hoofdlijnen het volgende in:

  • beoogde ingangsdatum: najaar 2019
  • nieuw verkochte landbouwvoertuigen en mobiele machines moeten vanaf de ingangsdatum van het wetsvoorstel geregistreerd worden, krijgen een kenteken en moeten aan toelatingseisen voldoen.
  • bestaande landbouwvoertuigen en ‘motorrijtuigen met beperkte snelheid (MMBS)’ moeten grotendeels via het administratieve conversietraject geregistreerd worden en zijn voor een gedeelte kentekenplaatplichtig; de conversieperiode start kort na de ingangsdatum en loopt dan tot 20 mei 2020 (aanvraag voor conversie indienen uiterlijk 1 mei 2020)
  • van de registratie- en kentekenplaatplicht worden o.a. uitgezonderd: veegmachines die niet breder zijn dan 130 centimeter en meeneemheftrucks
  • voor mobiele machines komt er een set van nationale toelatingseisen

Een uitgebreidere toelichting luidt als volgt: 

Het voorstel gaat over:

  • LBT’s (landbouw- en bosbouwtrekkers)
  • LBTA’s (aanhangwagens en verwisselbare getrokken uitrustingsstukken achter LBT’s en MMBS’en)
  • MM’s (Mobiele Machines)
  • MMBS’en (Motorrijtuigen Met Beperkte Snelheid)

Nieuwe voertuigen
Vanaf de datum van inwerkingtreding (voorzien najaar 2019) worden alle vanaf dan nieuw verkochte LBT’s, LBTA’s, en MM’s geregistreerd en moeten een kentekenplaat voeren aan de achterkant (er komt een nieuwe voertuigcategorie MM in plaats van de MMBS-en; de MMBS-definitie blijft wel bestaan voor de al bestaande MMBS’en)

Dat houdt in: het voertuig moet voldoen aan de toelatingseisen, het voertuig wordt ingeschreven in het kentekenregister, er wordt een kentekennummer toegekend, als de eigenaar bekend is wordt het voertuig tenaamgesteld, de eigenaar ontvangt de kentekencard, de kentekenplaat moet gemaakt worden, en de eigenaar moet de kentekenplaat voeren achterop op het voertuig. Oftewel: feitelijk dezelfde systematiek als bij auto’s, motorfietsen, aanhangwagens.

Een aantal groepen voertuigen is uitgezonderd van de registratie- en kentekenplaatplicht (d.w.z.: wordt niet ingeschreven in het kentekenregister en hoeft dus ook geen kentekenplaat te voeren); zie hieronder.

Bestaande park; conversie
Voor LBT’s, LBTA’s, en MMBS’en die al in gebruik genomen zijn op de datum dat het wetsvoorstel ingaat komt er een conversietraject.
De voertuigen worden hierbij niet fysiek beoordeeld, het is een administratief traject. Een aantal voertuiggegevens moet worden aangeleverd, samen met de gegevens van de eigenaar. De RDW doet een controle en als er geen vragen of onduidelijkheden zijn, krijgt de eigenaar vervolgens de kentekencard toegestuurd. Hij moet dan in een aantal gevallen een kentekenplaat laten maken en die op het voertuig monteren.

De conversieperiode start enige tijd na de inwerkingtreding van de wetswijziging en loopt dan tot 20 mei 2020 (de gegevens voor de conversie moeten uiterlijk 1 mei 2010 bij de RDW aangeleverd zijn). Hoeveel tijd daarna is nog niet duidelijk; de bedoeling is wel om dat zo spoedig mogelijk te doen, omdat de einddatum van de conversieperiode (1 mei 2020) al vaststaat en anders de conversieperiode erg kort wordt.

Uitgezonderd van het kenteken

Net als in het vorige wetsvoorstel wordt een aantal groepen voertuigen uitgezonderd van de registratie- en kentekenplaatplicht (d.w.z.: deze voertuigen worden niet ingeschreven in het kentekenregister, (dus ook niet gekoppeld aan een eigenaar), krijgen dus geen kenteken(-nummer) toegekend, en hoeven dus ook geen kentekenplaat te voeren).

De belangrijkste groepen voertuigen die uitgezonderd worden zijn:

  • MMBS’en en MM’s die niet breder zijn dan 130 centimeter en bedoeld zijn voor maaien, onkruid bestrijden, vegen, sneeuw ruimen, gladheid bestrijden, of hondenpoep verzamelen (en geen trekvoorziening voor andere voertuigen hebben).
    Heftrucks die niet breder zijn dan 130 centimeter vallen hier ook onder (indien er geen voertuigen getrokken worden), alsmede bepaalde ‘fruittreintjes’ die niet breder zijn dan 130 centimeter.
  • landbouwvoertuigen en mobiele machines met een maximumconstructiesnelheid van ten hoogste 6 km/u.
  • meeneemheftrucks
  • één-assige motorrijtuigen
  • asfalteermachines, asfaltfreesmachines en walsen, die in het kader van onderhoud en aanleg van wegen worden gebruikt

Bestaande LBTA’s waarvan de maximumconstructiesnelheid niet meer dan 25 kilometer per uur bedraagt, hoeven niet te worden geregistreerd, maar moeten voor gebruik op de openbare weg worden voorzien van een witte volgplaat (van één van de gekentekende trekkende voertuigen (LBT, MMBS of MM) van de eigenaar/houder van die LBTA). LBTA’s met een GVW < 750 kg zijn ook uitgezonderd.

Toelatingseisen
De per ingangsdatum nieuw verkochte voertuigen die een kenteken krijgen, moeten dan ook aan de voor die categorie geldende toelatingseisen voldoen. Het aantonen daarvan kan met een typegoedkeuring zijn (ETG of nationaal), of een individuele toelating / keuring.

LBT’s en LBTA’s moeten op basis van de Regeling Voertuigen formeel al aan toelatingseisen voldoen (ETG Verordening 167/2013 en/of de daarvan afgeleide Wijze van Keuren individueel), dus ondanks dat er momenteel nog geen kentekenplicht is. Per ingangsdatum van de wetswijziging moeten nieuw verkochte LBT’s en LBTA’s dus aantoonbaar aan de toelatingseisen voldoen, voordat een kenteken kan worden afgegeven (er moet dus een CvO of een IGC bij het voertuig aanwezig zijn).

Voor MM’s zijn er momenteel geen Europese toelatingseisen, en ook geen nationale toelatingseisen. Er komt voor MM’s een set van nationale toelatingseisen die per ingangsdatum van kracht wordt voor vanaf dan nieuw verkochte MM’s. Die toelating zal op individuele basis plaatsvinden, en de toelatingseisen zullen gaan bestaan uit een relatief eenvoudige set van eisen (waaronder controle op conformiteit met de machinerichtlijn, aanwezigheid van een motorcertificaat, plaatsing van de verlichting, een remproef en controle van de banden).

Aanleiding, inwerkingtreding, planning
Het advies van de Raad van State is geen reden voor wijzigingen in het wetsvoorstel. Het voorstel gaat dus nu naar de Tweede Kamer; afhankelijk van wat deze er van vindt, gaat het dan vervolgens door naar de Eerste Kamer.

Het wetsvoorstel (de registratie- en kentekenplaatplicht) is in eerste instantie nodig om invulling te geven aan de verplichtingen van APK-Richtlijn 2015/45 (APK-plicht voor landbouw- en/of bosbouwtractoren met een maximale constructiesnelheid van meer dan 40 km/u). Dat had al eerder gemoeten, en Nederland is daarvoor reeds door de EU op de vingers getikt.

IenW wil daarom nu die APK kunnen invoeren per 20 mei 2020. De betrokken brancheorganisaties willen graag een winterperiode gebruiken voor de conversie, daarom wil IenW de wetwijziging het wetsvoorstel  het liefst uiterlijk najaar 2019 laten ingaan. Of dat gaat lukken hangt af van Tweede en Eerste Kamer, maar ook van alle voorbereidingen die o.a. bij de RDW nog nodig zijn.

Meer informatie: Kees Pereboom