Debat concept-Klimaatakkoord

8 februari 2019

De Tweede Kamer zou op 30 januari debatteren over het concept-Klimaatakkoord. Dat werd uitgesteld tot jongstleden dinsdag 5 februari, opdat de fractievoorzitters (Dijkhoff voorop) tóch hun opwachting konden maken in het parlement. Enfin, u heeft dat allemaal uit de media meegekregen.

Tweede Kamer

Zoals verwacht bleef het debat grotendeels op een hoog abstractieniveau. Wat logisch is als het doel toch vooral was om politieke kou uit de lucht te halen. Op de vele voorstellen en ideeën in het concept-Klimaatakkoord werd meestentijds niet en detail gesproken. Ook de planbureau’s zijn nog tot medio maart bezig een en ander door te rekenen.

Brief VNO en MKB

In aanloop naar dit debat stuurden VNO-NCW en MKB-Nederland een brief met hun visie. RAI Vereniging heeft daar flinke input in geleverd waar het gaat om mobiliteit. Deze brief vindt u als download onderaan deze pagina.

Het verslag van het integrale debat staat online.

 

Hieronder vindt u wat naar ons idee ‘highlights’ in relatie tot (auto)mobiliteit waren:

•       Jetten (D66): ‘Door ervoor te zorgen dat de subsidies die wij vrijmaken voor klimaatbeleid niet terechtkomen bij huishoudens die die investering prima zelf kunnen betalen [..] Dat we dus niet meer enorme subsidies geven aan elektrische leaseauto's voor mensen met een dikke baan, maar dat we de tweedehandselektrischeautomarkt stimuleren, zodat mensen met een kleine portemonnee ook een schone auto met lagere maandlasten kunnen betalen. [..} tweedeling in de samenleving, samen met het klimaatakkoord, kunnen aanpakken’

•       Wilders (PVV): ‘Automobilisten moeten elektrisch gaan rijden in voor hen onbetaalbare auto's’

•       Dijkhoff (VVD): ‘We moeten voorkomen dat we in allerlei klimaatstress schieten. Dat gebeurt bijvoorbeeld met het waanbeeld dat je over elf jaar niet meer in een benzineauto zou mogen rijden’ Als je kijkt naar het terrein van de auto's, vind ik dat er uit dat akkoord een beeld spreekt dat ik eigenlijk achterhaald vind. Daarom hebben we er ook alternatieven naast gelegd, alleen al op dekking. Het is alsof we heel veel moeite moeten gaan doen om mensen een elektrische auto in te krijgen. Alsof dat een teruggang is. Dat kun je alleen maar denken als je er nooit in gereden hebt. Ik denk dat die ontwikkeling, van mensen die gewoon denken "oké, als ik maar zeker weet dat ik hem op tijd kan laden en dat het allemaal goed geregeld is", veel sneller gaat

•       Rutte: Maar we hebben er dus niet 600 maatregelen doorgeakkerd met z'n allen of zo, en ook niet alle details. Het is ook niet zo dat we ja hebben gezegd tegen alles wat de autotafel heeft bedacht of alles wat de huizentafel heeft bedacht. Nee, daar hebben we geen ja tegen gezegd’ Er is pas een klimaatakkoord als de doorrekeningen er zijn en als mijn driehoekje gerealiseerd is. Dat is wat we gaan doen in april en mei. Sterker nog, het moet uiteindelijk op zo'n manier worden gedaan dat mensen zeggen: hé, ja, ik kan dat meemaken, en het is ook interessant om te doen, want het leidt tot allerlei neveneffecten voor de waarde van mijn woning of voor de keuzes die ik in mijn persoonlijke leven maak. Dan doe je het zonder dat je mensen dwingt hun huis te verkopen, hun vakantie af te zeggen of hun auto weg te doen.

•       Wat ligt er? Een akkoord is het niet, maar het is wel een ontwerpklimaatakkoord. Dat bestaat uit de voorstellen van de tafels. Daar zijn allerlei dingen aan toegevoegd: varianten en keuzemogelijkheden. Er is nog van alles te kiezen, maar de consensus was wel dat dit het moment is waarop een en ander moet worden doorgerekend, opdat wij kunnen zien wat wel en niet werkt. Dat betekent dat er binnen de keuzemogelijkheden van het akkoord en ook nog daarbuiten allerlei keuzes denkbaar zijn

•       Wiebes: ‘ Wij zijn erg benieuwd of er straks in de haven van Antwerpen 20.000 onverkoopbare elektrische auto's staan [ ..] . Maar de heer Asscher had wel hele serieuze zorgen over de elektrische auto. Die zullen ook via de Handelingen bij dezelfde staatssecretaris belanden. Wie weet is de vraag van de heer Dijkhoff het antwoord op de zorgen van de heer Asscher’

•       Buma (CDA) ’ Waar dat toe kan leiden, bleek de afgelopen jaren wel in de autobranche: miljardensubsidies voor nauwelijks klimaatwinst. Uit antwoorden op vragen van mijn collega, Pieter Omtzigt, die hij in dit geval zo heeft weten te stellen dat wij zelfs de antwoorden begrijpen, blijkt nota bene dat het aantal euro's dat wij per ton CO2 investeren in de automobielbranche exorbitant hoog is: €1.700 voor één ton CO2-reductie in die sector. Maar op de Europese markt kost het €25 om een ton CO2 eruit te nemen. Dat is niet efficiënt. Dat is niet kosteneffectief. Dit mag niet opnieuw gebeuren. Is de minister dat met mij eens?’ Vraag: ‘Is het kabinet bereid om de berekeningen die worden verwacht, bijvoorbeeld rond mobiliteit, naar voren te halen, zodat je ook daar alternatieven kan zien?’

•       Dijkhoff (VVD): ‘Ik las dat België bijvoorbeeld heeft gezegd: wij als overheid garanderen de verkoop van een x-aantal auto's, maar we verwachten dan wel, vanwege de massale garantie die we geven, dat u korting geeft. De bedragen die door de fabrikanten als korting zijn aangeboden op de catalogusprijs, zijn nog hoger dan de beoogde subsidie van de tafels. Ik vraag het kabinet om daarnaar te kijken en ons te laten weten of ik dat Belgische voorbeeld goed en of daar nog haken en ogen aan zitten. Als je dat zo zou kunnen doen, dan zijn dat slimmere manieren om het te doen dan op de klassieke manier met subsidie en belasting’

•       Wiebes: De heer Dijkhoff wijst mij op een Belgisch systeem, waar ik mijn collega die hiermee bezig is, op zal attenderen. Dat is collega Van Veldhoven. Dank voor de suggestie. De heer Dijkhoff (VVD): Om haar daarop te attenderen kan ik ook een appje sturen, maar ik zou graag via de minister van zijn collega horen of zoiets in Nederland kan en wat de voor- en de nadelen zijn. Ik vraag dus ook om een reactie aan de Kamer op die werkwijze van tendering in plaats van subsidiëring. Ik zal het op die manier onder haar aandacht brengen: een warme attendering — mag ik dat zo zeggen? — met een terugkoppeling. Meneer Dijkhoff hoort daarvan. Wij zijn erg benieuwd of er straks in de haven van Antwerpen 20.000 onverkoopbare elektrische auto's staan.

•       Wiebes: De heer Asscher vraagt of wij snel verkenningen kunnen doen naar rekeningrijden. Kan de verkenning naar rekeningrijden snel starten? Daarover staat ook heldere taal in het regeerakkoord. Als dat de opdracht aan mij is, dan zie ik hier geen mogelijkheden voor, zoals gezegd. Maar de heer Asscher had wel hele serieuze zorgen over de elektrische auto. Die zullen ook via de Handelingen bij dezelfde staatssecretaris belanden. Wie weet is de vraag van de heer Dijkhoff het antwoord op de zorgen van de heer Asscher.

•       Klaver (GroenLinks): ‘Ik denk dat we wat betreft de auto's en de plannen die daarover in het akkoord staan, elkaar erop kunnen vinden dat ook wij geen voorstander zijn van de manier die nu is gekozen met subsidiëring’  

•       Segers (CU): ‘. Mijn broer [..] verteld hoe hij wijken aanlegt die geen energie kosten maar energie opleveren. Dan gaat het dus echt om lokaal opgewekte energie, om zonne-energie, warmtepompen. Met die lokaal opgewekte energie kunnen auto's worden opgeladen’

•       Asscher (PvdA): ‘Als je op de site van D66 kijkt, spatten de ballonnen je tegemoet. Je krijgt €6.000 voor een elektrische auto. Het kan niet op [..] Er is echt een heel klein aantal mensen dat daarvan gaat profiteren. Dat is volgens mij niet waar het ons nu om moet gaan, dus dat werkt contraproductief [ ..] Is het kabinet bereid om de berekeningen die worden verwacht, bijvoorbeeld rond mobiliteit, naar voren te halen, zodat je ook daar alternatieven kan zien?’
Motie op stuk nr. 279:

-constaterende dat de aanschaf van een nieuwe elektrische auto slechts voor enkeling is weggelegd;

-overwegende dat elektrische auto's nu al overgesubsidieerd worden terwijl treinkaartjes en normale auto's duurder worden;

-verzoekt de regering de subsidie van €6.000 te schrappen en dat geld te besteden aan het openbaar vervoer

Stoffer (SGP): ‘Wat betekent de accijnsverhoging als je niet eens geld hebt om zo'n elektrische auto te kopen?

•       Wiebes: De motie op stuk nr. 279 gaat over de subsidie (MM: voor e-auto’s). Nee. Laat ik het zo zeggen: iedereen kijkt reikhalzend uit naar de doorrekening, en naar de haalbaarheid en financierbaarheid van al dit soort maatregelen. Maar op dit moment ontraad ik dat, want we wachten eerst die doorrekeningen af en daarna zien wij verder’

•       Stoffer (SGP): ‘Na 13 maart hebben we al die berekeningen. Stel dat dan blijkt dat het niet reëel is, dat het voor mensen niet te dragen is, om op die 49% uit te komen. Is het dan bespreekbaar om in 2030 te zitten op laten we zeggen 44%? Dijkhoff (VVD): ‘Het is dus niet in beton gegoten, maar het is ook geen doel van mij om zo laag mogelijk te gaan zitten als ik er maar mee wegkom of zo. ‘Ik dank de heer Dijkhoff voor het antwoord. Als het niet haalbaar, betaalbaar en betrouwbaar is, valt erover te spreken om dat doel naar beneden bij te stellen. Dat stelt mij gerust. Dank’